Badania problemów dotyczących dróg oddechowych w podstawowej opiece zdrowotnej
The studies on respiratory tract related problems in primary health care
Maciek Godycki-Ćwirko
Centrum Medycyny Rodzinnej i Społeczności Lokalnych, Oddział Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Abstract: Introduction. This paper presents the results of the research on selected problems related to respiratory tract. Objectives. The general objective of six studies’ series was to identify the picture of selected aspects of respiratory tract conditions’ management in primary care in Poland. Additional objective was to relate studied issues to wider international context. Methods. The multi methods research was performed with observational, retrospective observational, non-experimental cross-sectional survey, cluster randomized controlled trial and case study. Results. The course of lower respiratory tract infection (LRTI) is longer and more complex as it was perceived so far. Patients’ and physicians’ knowledge on LRTI still seems to be insufficient, in relation to the disease course and its management. Primary care physicians too often prescribe antibiotics in LRTI. Variation in clinical picture of patients presenting with acute cough suggesting respiratory tract infection does not explain significant variation in antibiotic prescribing. Similar pattern in sickness certification in different countries suggests that physicians relay on clinical judgment and not on determinants related to health care system. Still it is unclear why primary health care providers’ participation in preventative programs and the rates of their delivery were low despite additional funding. Higher proportion of family physicians involvement, comparing to other specialists, may be related to their longer PHC attachment in the course of their vocational training and provide a valuable tip for future planning of such activities. Case study extended the scope of differential diagnoses considered by PHC physicians. Conclusion. The presented studies extended the body of knowledge specific to primary health care. Results could contribute to better care planning and influencing PHC physicians; and patients’ behavior. They can also specifically contribute to the Polish and international guidelines for management of respiratory tract problems in primary health care.
Streszczenie: Wprowadzenie. Poniższy artykuł przedstawia wyniki badań wybranych problemów dotyczących układu oddechowego występujących w podstawowej opiece zdrowotnej. Cel. Ogólnym zamiarem prezentowanej serii sześciu badań było uzyskanie obrazu wybranych aspektów postępowania ze schorzeniami układu oddechowego w podstawowej opiece zdrowotnej w Polsce. Dodatkowym celem było odniesienie badanych aspektów do kontekstu międzynarodowego. Metody. Przeprowadzono badania z wykorzystaniem wielu metod. Użyto metody obserwacyjnej, obserwacji retrospektywnej, nieeksperymentalnej obserwacji retrospektywnej, nieeksperymentalnego przekrojowego badania kwestionariuszowego, klastrowego kontrolowanego badania z doborem losowym oraz badania przypadku. Wyniki. Przebieg infekcji dolnych dróg oddechowych (IDDO) jest dłuższy i bardziej złożony niż dotychczas sądzono. Wiedza lekarzy i pacjentów o IDDO, w zakresie ich przebiegu i postępowania z nimi wydaje się ciągle niedostateczna. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej zbyt często przepisują antybiotyki przy IDDO. Zmienność klinicznego obrazu pacjentów zgłaszających się z ostrym kaszlem sugerującym IDDO nie tłumaczy znaczących różnic w przepisywaniu antybiotyków. Podobny jest natomiast obraz orzekania o niezdolności do prazy z powodu IDDO, co sugeruje iż lekarze polegają na ocenie klinicznej stanu pacjenta, a nie na uwarunkowaniach zależnych od systemu opieki zdrowotnej. Ciągle niejasne jest dlaczego niewielu lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej uczestniczy w programach profilaktycznych pomimo ich dodatkowego finansowania. Proporcjonalnie wyższe zaangażowanie lekarzy rodzinnych, w porównaniu do lekarzy innych specjalności, może mieć związek z ich dłuższym stażem odbywanym w podstawowej opiece zdrowotnej w trakcie odbywania specjalizacji i stanowi wartościową wskazówkę przy planowaniu programów profilaktycznych w przyszłości. Badanie przypadku poszerzyło zakres rozpoznań różnicowych, które rozważa lekarz rodzinny badając pacjentów z określonym objawem. Wnioski. Prezentowane badania poszerzyły zakres wiedzy swoistej dla podstawowej opieki zdrowotnej. Wyniki mogą przyczynić się do lepszego planowania i wpływania na zachowania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i pacjentów. Mogą stanowić swoisty przyczynek do polskich i międzynarodowych wytycznych dotyczących postępowania z problemami dróg oddechowych w podstawowej opiece zdrowotnej.
(Probl Med Rodz 2017;1(52):19–23)
Keywords: primary health care, respiratory tract infections, prophylaxis, COPD, pulmonary thromboembolism
Słowa kluczowe: podstawowa opieka zdrowotna, infekcje dróg oddechowych, profilaktyka, POChP, zatorowość płucna